Pokrzywa - Urtica w fitoterapii
Dr Henryk Różański

Urtica dioica L. - pokrzywa zwyczajna
Urtica urens L. - pokrzywa żegawka
rodzina: Urticaceae

 

POKRZYWA W DAWNEJ MEDYCYNIE



Hieronymus Bock (1498-1554)
 

Bock w XVI wieku opisywał pokrzywę jako środek przeciwwzdęciowy, moczopędny, pobudzający płciowo i przeciwko puchlinie wodnej. Stosował pokrzywę w leczeniu ran, wrzodów, raka, dolegliwości śledziony.

Matthiolus w XVII wieku uważał, że pokrzywa zapobiega powstawaniu kamieni i piasku moczowego i leczy wrzody.


 
Pietro Andrea Mattioli (1501-1578)

Blankard (XVII wiek) stosował pokrzywę z dodatkiem szafranu w leczeniu chorób wątroby. Hartmann stosował pokrzywę w leczeniu białych upławów.

Osiander podawał, że w medycynie ludowej pokrzywa jest popularnym środkiem przeciwreumatycznym (biczowanie chorych części ciała).

Schulz opisał używanie pokrzywy w medycynie ludowej jako środka krwiotwórczego, przeciwko obrzękom wodnym, przeciwbiegunkowego, wykrztuśnego, mlekopędnego, moczopędnego. Ponadto stosowanego w leczeniu chronicznych chorób skóry.

Oesterlen (1861 r.) poleca pokrzywę w leczeniu biegunki, gruźlicy, łuszczycy, liszajów, puchliny wodnej. W medycynie oficjalnej, jaką niewątpliwie reprezentuje dr Fr. Oesterlen polecano odwar z pokrzywy (1 uncja/dzień), ekstrakt z pokrzywy 5 gr = grany (nie gramy)/dobę, syrop z pokrzywy i sok z pokrzywy (3-4 drachmy 2 razy dziennie).

 

Madaus podaje informacje na temat zastosowania pokrzywy w przypadku zatrzymania miesiączkowania i skrofulozy. Ja również pamiętam zalecenia starych znachorek wiejskich (z Beskidu Niskiego) pokrzywy jako środka pobudzającego miesiączkowanie (samego procesu), ale równocześnie zapobiegającego nadmiernym krwawieniom miesiączkowym.

Czarny chleb pokryty suchą, zmieloną pokrzywą podawano w razie biegunek przebiegających z bolesnym i nieprzyjemnym parciem kału na odbyt.

 

Dr Czarnowski (1905 r.) podaje w swoim zielniku: pokrzywa „ pędzi mocz, przeczyszcza krew, uchyla gorączkę…” „Napar z liści (także ziela suszonego) pije się od zaflegmienia piersi, żołądka, krwawic, plucia kriwą, zbyt obfitego miesiączkowania, krwawej biegunki, żółtaczki, wodnej puchliny, zimnicy, i przeciw przewłocznym cierpieniom skórnym.”

Leonard de Verdmon Jacques (1927 r.) podaje: „pędzi mocz, krew czyści, uśmierza gorączkę, rozrzedza flegmę.”

Dinand (1939 r.) poleca pokrzywę jako środek odtruwający, krwiotwórczy, przeciwkamiczy, przeciwko dolegliwościom żołądka, przeciwko hemoroidom, astmie i łuszczycy.

W. Roeske (1955 r.) zaleca pokrzywę jako środek remineralizujący (uzupełniający niedobory soli mineralnych (żelazo, mangan, magnez, krzem, potas, wapń) krwiotwórczy, przeciwkrwotoczny, pobudzający czynność wydzielniczą błon śluzowych przewodu pokarmowego, wzmagający trawienie. Jako środek dietetyczny może być stosowana w formie sałat, zup. Siekaną lub przemieloną młodą pokrzywę można przyrządzić jak szpinak.

 


Gerhard Madaus (1890-1942)